• KW KRUK I WSPÓLNICY

Pakiet ustaw dotyczących tzw. tarczy antykryzysowej podpisany przez Prezydenta

03.04.2020

Autor: KW Kruk i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza


31 marca 2020 roku zakończyły się parlamentarne prace nad pakietem ustaw dotyczących tzw. tarczy antykryzysowej. Tego samego dnia akty prawne zostały podpisane przez Prezydenta i opublikowane w Dzienniku Ustaw RP.

Na naszym blogu pisaliśmy o projektowanych rozwiązaniach tarczy antykryzysowej. Stały się one obowiązującym prawem, z niewielkimi modyfikacjami. Poniżej przedstawiamy najważniejsze propozycje dedykowane dla przedsiębiorców oraz te związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:


1. Zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek do ZUS za okres od 1 marca do 31 maja 2020 roku


Jednym z rozwiązań tarczy antykryzysowej jest zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych.

O zwolnienie mogą wnioskować:

  • przedsiębiorca zatrudniający mniej niż 10 osób jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed 1 lutego 2020 r.,

  • osoba samozatrudniona jeżeli prowadziła działalność przed 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Wniosek do ZUS należy złożyć do 30 czerwca 2020 r. Do tej samej daty należy złożyć dokumenty rozliczeniowe za okres marzec-maj 2020 r.


Co istotne, przychody z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania składek nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak jest natomiast analogicznej regulacji dotyczącej przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

2. Dofinansowanie wynagrodzeń ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Wprowadzono możliwość złożenia przez przedsiębiorcę, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19, wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę świadczeń ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (w tym zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych) objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy:


A) pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie jest dofinansowywane ze środków FGŚP w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę,


B) w przypadku obniżenia wymiaru czasu pracy (przedsiębiorca może obniżyć wymiar czasu pracy o 20%, nie więcej jednak niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę) wynagrodzenie jest dofinansowywane ze środków FGŚP do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS,


C) przez spadek obrotów rozumiany jest spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:


  • nie mniej niż o 15%, obliczany jako stosunek łącznych obrotów w ciągu 2 kolejnych miesięcy przypadających w okresie po 01.01.2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku, do łącznych obrotów z analogicznych 2 miesięcy z roku ubiegłego w następstwie wystąpienia COVID 19, lub

  • nie mniej niż o 25 %, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanego miesiąca w okresie po 01.01.2020 r., w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego,


D) przedsiębiorca musi spełniać kryteria określone w ustawie, w tym w szczególności nie może zalegać w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne,


E) wnioski mogą być składane do dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy.

3. Wprowadzenie prawa do nieoskładkowanego i nieopodatkowanego świadczenia postojowego

  • świadczenie postojowe przysługuje samozatrudnionym oraz osobom, które wykonują umowy cywilnoprawne, gdy w następstwie wystąpienia COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna,

  • świadczenie co do zasady wynosi 2080 zł (80% minimalnego wynagrodzenia), natomiast w przypadku samozatrudnionych rozliczających się w formie karty podatkowej, którzy korzystają ze zwolnienia z podatku VAT - 1300 zł,

  • warunkiem uzyskania świadczenia jest to, aby przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekraczał 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez Prezesa GUS. W przypadku samozatrudnionych dodatkowo przychów musi spaść o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedniego,

  • ustalenie prawa do świadczenia postojowego następuje na wniosek składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

4. Przyznanie przez starostę, na podstawie umowy, mikro, małym i średnim przedsiębiorcom dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19

  • dofinansowanie może być przyznane na okres nie dłuższy niż trzy miesiące od dnia złożenia wniosku (istnieje możliwość przedłużenia tego okresu przez RM w zależności od czasu trwania stanu epidemii). Projekt zakładał, że dofinansowanie będzie przysługiwało przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy w przypadku mikro i małych przedsiębiorców, natomiast w stosunku do średnich przedsiębiorców maksymalnie przez 3 miesiące. W przyjętym rozwiązaniu brak jest rozróżnienia,

  • wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na swoją siedzibę lub miejsce wykonywania pracy przez pracowników w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy;

5. Przyznanie przez starostę, na podstawie umowy, przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną i niezatrudniającemu pracowników, dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19

Podobnie jak w przypadku poprzedniego rozwiązania dofinansowanie może być przyznane na okres do 3 miesięcy (z możliwością przedłużenia w zależności od czasu trwania stanu epidemii). Wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy.

Inne istotne propozycje tarczy antykryzysowej są następujące:

6. Udzielenie mikroprzedsiębiorcy pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności - w stosunku do projektu uległ zmianie okres karencji. Został skrócony z 6 do 3 miesięcy;


7. Umożliwienie w okresie stanu epidemii oraz w okresie 30 dniu po ustaniu tego stanu, wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele, polegających na rozładowywaniu, przyjmowaniu i ekspozycji towarów pierwszej potrzeby oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania takich czynności;


8. Wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą odstąpienie od umowy albo rozwiązanie umowy o organizację imprezy turystycznej jest skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni od dnia powiadomienia przez podróżnego o odstąpieniu lub powiadomienia przez organizatora turystyki o rozwiązaniu umowy, ewentualnie możliwości skorzystania z vouchera na realizację imprezy turystycznej w przyszłości;


9. Umożliwienie radom gminy w zakresie ich autonomii podatkowej podjęcie uchwał w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości za część 2020 roku określonych grup przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z COVID-19, a także uchwał o przedłużeniu przedsiębiorcom terminów płatności rat podatku od nieruchomości płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r. maksymalnie do 30 września 2020 r.;


10. Umożliwienie pracodawcom zatrudniającym pracowników w przedsiębiorstwach prowadzących działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej, a także pracodawcom zapewniającym funkcjonowanie stacji paliw płynnych oraz stacji gazu ziemnego, na czas oznaczony, nie dłuższy niż do czasu odwołania stanu epidemii:


  • Zmiany systemu lub rozkładu czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

  • Polecenia pracownikom świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;


11. Odstąpienie od naliczania opłaty prolongacyjnej z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków i zaległości podatkowych stanowiących dochód budżetu państwa oraz zwolnienie z konieczności uiszczenia opłaty prolongacyjnej naliczanej przez ZUS w przypadku zawarcia umowy o odroczenie terminu płatności składek lub umowy o rozłożenie należności na raty, jeżeli wnioski zostały złożone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii albo w okresie 30 dni po ich odwołaniu;


12. Wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 w związku ze staniem zagrożenia epidemicznego lub epidemii wygasają wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy. W stosunku do tego rozwiązania nastąpiła zmiana, ponieważ projekt zakładał obniżenie czynszu o 90%, a aktualnie jest to wygaszenie wzajemnych zobowiązań. Warunkiem skorzystania z tej regulacji jest przedłużenie obowiązywania umowy na dotychczasowych warunkach o okres obowiązywania zakazu prowadzenia działalności przedłużony o sześć miesięcy;


13. Wprowadzenie zmian w zakresie elastycznego czasu pracy i umożliwienie pracodawcy (u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19 i który nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i in.) ograniczenie nieprzerwanego dobowego odpoczynku do 8 godzin, tygodniowego do 32 godzin i zapewnienie możliwości wprowadzenia równoważnego systemu czasu pracy z możliwością przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do maksymalnie 12 godzin;


14. Wprowadzenie możliwości ustalenia w drodze rozporządzenia maksymalnych cen lub maksymalnych marż hurtowych i detalicznych stosowanych w sprzedaży towarów lub usług mających istotne znaczenie dla ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa ludzi lub kosztów utrzymania gospodarstw domowych;


15. Przedłużenie do dnia 30 września 2020 r. terminu na złożenie informacji o cenach transferowych w przypadku podmiotów, których rok podatkowy rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2018 r., a zakończył przed dniem 31 grudnia 2019 r.

Uzupełnienie powyższego katalogi rozwiązań w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się w naszym artykule „Propozycje rozwiązań tzw. tarczy antykryzysowej”. Pakiet ustaw został uchwalony niemalże w niezmienionym kształcie w stosunku do projektu nowelizacji. Ewentualne modyfikacje zostały wskazane w niniejszym tekście. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż obowiązująca ustawa jednak nie przewiduje zwolnienia z zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od pożyczek udzielanych przedsiębiorcom. Brak także regulacji w przedmiocie wsparcia gwarancyjnego i dopłat do kredytów dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Warto jednak wspomnieć, że postulowane jest kontynuowanie prac nad kolejnymi rozwiązaniami dla przedsiębiorców.

KW Kruk i Wspólnicy          Kancelaria Prawnicza Sp.k.

ul. Bł. Ładysława z Gielniowa 14

02-066 Warszawa